Σύστημα ειδοποίησης και εντοπισμού παιδιού που βρίσκεται σε ανάγκη

ChildInHelp2026

Περιγραφή προβλήματος

Σε σύγχρονες κοινωνίες, τα παιδιά εκτίθενται σε πολλαπλούς κινδύνους, τόσο σε σχολικά όσο και σε εξωσχολικά περιβάλλοντα: απώλεια προσανατολισμού, περιστατικά κακοποίησης, ατυχήματα, αιφνίδια προβλήματα υγείας ή καταστάσεις εκφοβισμού. Συχνά, τα παιδιά είτε δεν έχουν άμεση δυνατότητα επικοινωνίας με υπεύθυνους ενήλικες είτε αδυνατούν να περιγράψουν με ακρίβεια την τοποθεσία ή την κατάστασή τους. Επιπλέον, ακόμη και όταν υπάρξει ειδοποίηση, ο χρόνος που απαιτείται για τον εντοπισμό και την παροχή βοήθειας είναι κρίσιμος παράγοντας που επηρεάζει άμεσα την έκβαση της κατάστασης.

Οι υπάρχουσες τεχνολογικές λύσεις συνήθως εστιάζουν είτε στον εντοπισμό θέσης είτε στην επικοινωνία, χωρίς να ενσωματώνουν βιομετρική παρακολούθηση και αυτοματοποιημένη ειδοποίηση σε ένα ενιαίο, φιλικό προς τα παιδιά σύστημα. Επιπλέον, πολλές εφαρμογές δεν είναι σχεδιασμένες ειδικά για ανήλικους χρήστες, ούτε λαμβάνουν επαρκώς υπόψη ζητήματα ασφάλειας δεδομένων και ευκολίας χρήσης σε συνθήκες στρες. Το πρόβλημα, επομένως, έγκειται στην απουσία μιας ολοκληρωμένης, αξιόπιστης και παιδοκεντρικής λύσης που να επιτρέπει άμεση ειδοποίηση, ακριβή εντοπισμό και βασική αξιολόγηση της φυσικής κατάστασης του παιδιού.

Περιγραφή προτεινόμενης λύσης

Η ομάδα σχεδίασε και υλοποίησε ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό σύστημα υποστήριξης ανηλίκων σε καταστάσεις κινδύνου. Κεντρικός άξονας της λύσης είναι μια εφαρμογή κινητού τηλεφώνου που επιτρέπει στο παιδί, με μία μόνο ενέργεια (πάτημα κουμπιού SOS), να ενεργοποιεί ένα πλήρως αυτοματοποιημένο σενάριο ειδοποίησης και παρακολούθησης.

Με την ενεργοποίηση του SOS:

• αποστέλλονται άμεσα ειδοποιήσεις σε προκαθορισμένες επαφές (γονείς, κηδεμόνες, εκπαιδευτικούς ή άλλους υπεύθυνους),
• καταγράφεται και μεταδίδεται σε πραγματικό χρόνο η γεωγραφική θέση του παιδιού,
• συλλέγονται βασικά βιομετρικά δεδομένα, όπως καρδιακοί παλμοί και κορεσμός οξυγόνου στο αίμα, ώστε να παρέχεται μια πρώτη εικόνα της φυσικής του κατάστασης.

Παράλληλα, αναπτύχθηκε περιβάλλον εποπτείας (web ή mobile dashboard) που επιτρέπει στους εξουσιοδοτημένους χρήστες:

• να παρακολουθούν την τοποθεσία του παιδιού σε χάρτη σε πραγματικό χρόνο,
• να βλέπουν και να αξιολογούν τα βιομετρικά δεδομένα,
• να λαμβάνουν ειδοποιήσεις για κρίσιμες μεταβολές ή ανωμαλίες.

Η λύση στοχεύει στη μείωση του χρόνου αντίδρασης, στη βελτίωση της ακρίβειας εντοπισμού και στην παροχή υποστήριξης βασισμένης σε δεδομένα, προσφέροντας ένα σύστημα πρόληψης, προστασίας και άμεσης παρέμβασης.

Εμπλουτισμός αρχικής ιδέας.

Με συζητήσεις που κάναμε με διάφορους φορείς και συγκεκριμένα με μέλη της Ομάδας Διάσωσης Κοζάνης, διαπιστώσαμε ότι η εφαρμογή θα μπορούσε να εμπλουτιστεί και με επιπλέον λειτουργικότητα.

Η εφαρμογή θα έχει τη δυνατότητα καταγραφής Αυτόματων Εξωτερικών Απινιδωτών (Automated External Defibrillator) Σε πρώτη φάση έχουν καταγραφεί και είναι διαθέσιμοι μέσω εφαρμογής όλοι οι απινιδωτές της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας. Υπάρχει δυνατότητα οποιοσδήποτε φορέας να ενημερώσει και να εμπλουτίσει τη βάση των διαθέσιμων απινιδωτών.

 Περιγραφή Ψηφιακών Εφαρμογών / Τεχνολογίας που χρησιμοποιήθηκε

Στην πρώτη της έκδοση η εφαρμογή κινητού αναπτύχθηκε με τη χρήση του MIT App Inventor. Το συγκεκριμένο περιβάλλον ανάπτυξης επιλέχθηκε λόγω της ευελιξίας του, της υποστήριξης για πολλαπλές πλατφόρμες (Android και iOS) και της καταλληλόλητάς του για εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Λόγω περιορισμών όμως και κυρίως στο σενάριο της ειδοποίησης μέσω push notification τελικά καταλήξαμε να χρησιμοποιήσουμε το προγραμματιστικό περιβάλλον Android Studio και σαν γλώσσα προγραμματισμού την Kotlin. Η συγγραφή του κώδικα έγινε με τη βοήθεια του Gemini της Google.

Για τη διαχείριση και αποθήκευση δεδομένων αξιοποιήθηκε η πλατφόρμα Firebase, συγκεκριμένα:

• Realtime Database ή Firestore για αποθήκευση δεδομένων τοποθεσίας και βιομετρικών μετρήσεων σε πραγματικό χρόνο.
• Authentication για έλεγχο πρόσβασης και ταυτοποίηση χρηστών.
• Cloud Functions / Notifications (όπου εφαρμόζεται) για αυτοματοποιημένη αποστολή ειδοποιήσεων.

Ο εντοπισμός θέσης πραγματοποιείται μέσω των ενσωματωμένων GPS αισθητήρων των κινητών συσκευών, ενώ η συλλογή βιομετρικών δεδομένων γίνεται μέσω συνδεδεμένων φορετών συσκευών (wearables) ή αισθητήρων Bluetooth, οι οποίοι μεταδίδουν μετρήσεις καρδιακών παλμών και οξυγόνου αίματος.

Για την εποπτεία και οπτικοποίηση των δεδομένων, αναπτύχθηκε web ή mobile dashboard, το οποίο:

• απεικονίζει τη θέση του παιδιού σε χάρτη,
• παρουσιάζει μετρήσεις και ιστορικά δεδομένα σε γραφήματα,
• επιτρέπει τη διαχείριση συμβάντων και χρηστών.

Η συνολική αρχιτεκτονική βασίζεται σε υποδομές cloud, με έμφαση στην επεκτασιμότητα, στη διαθεσιμότητα και στην ασφάλεια των δεδομένων.

Η εφαρμογή μπορεί να λαμβάνει βιομετρικά στοιχεία μέσω Bluetooth Low Energy (BLE) μέσω του διεθνούς προτύπου IEEE-11073 για τη μετάδοση βιομετρικών στοιχείων.

Η εφαρμογή μπορεί να λαμβάνει δεδομένα από οποιαδήποτε συσκευή μεταδίδει δεδομένα με χρήση του προτύπου IEEE-11073.

Για τις δοκιμές μας κατασκευάσαμε μια δική μας φορητή συσκευή η οποία υλοποιήθηκε με χρήση ενός TTGO το οποίο προγραμματίζεται όπως το ARDUINO αλλά διαθέτει ενσωματωμένο  Bluetooth Low Energy (BLE) καθώς και Lora module το οποίο θα μας χρειαστεί σε μια αναβάθμιση της εφαρμογής όσον αφορά την αποστολή δεδομένων από τη συσκευή χωρίς να είναι απαραίτητη η πρόσβαση στο Internet.

Σύνδεση Θεματικής με Ψηφιακή Ευημερία, ΑΙ και Κοινωνική Ευημερία

Το έργο εντάσσεται πλήρως στο πλαίσιο της ψηφιακής ευημερίας, καθώς αξιοποιεί την τεχνολογία όχι ως μέσο ψυχαγωγίας ή κατανάλωσης, αλλά ως εργαλείο προστασίας, φροντίδας και ενίσχυσης της ανθρώπινης ασφάλειας. Προάγει υπεύθυνη και ηθική χρήση των ψηφιακών μέσων, με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα και στις ανάγκες των ανηλίκων.

Σε επίπεδο τεχνητής νοημοσύνης, το σύστημα μπορεί μελλοντικά να ενσωματώσει αλγορίθμους ανάλυσης προτύπων, όπως:

• ανίχνευση ανώμαλων βιομετρικών ενδείξεων,
• πρόβλεψη κινδύνου βάσει συμπεριφορικών δεδομένων,
• αυτόματη ιεράρχηση συμβάντων με βάση τη σοβαρότητα.

Η εφαρμογή εξυπηρετεί άμεσα την κοινωνική ευημερία, καθώς ενδυναμώνει οικογένειες, σχολεία και κοινότητες να προστατεύουν τα παιδιά, μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες πρόσβασης σε μηχανισμούς ασφάλειας και ενισχύει το αίσθημα συλλογικής ευθύνης.

Περιγραφή κοινωνικού αντικτύπου

Το κοινωνικό αποτύπωμα του έργου είναι πολυεπίπεδο. Σε πρακτικό επίπεδο, το σύστημα:

• μειώνει τον χρόνο εντοπισμού παιδιών σε ανάγκη,
• αυξάνει την πιθανότητα έγκαιρης ιατρικής ή κοινωνικής παρέμβασης,
• ενισχύει την πρόληψη σοβαρών συνεπειών υγείας ή ασφάλειας.

Σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο:

• ενισχύεται το αίσθημα ασφάλειας παιδιών και γονέων,
• μειώνεται το άγχος σε καταστάσεις καθημερινής μετακίνησης ή δραστηριοτήτων,
• καλλιεργείται εμπιστοσύνη στη θετική αξιοποίηση της τεχνολογίας.

Σε εκπαιδευτικό επίπεδο:

• οι μαθητές ανέπτυξαν δεξιότητες προγραμματισμού, συνεργασίας, επίλυσης προβλημάτων και κοινωνικής ευαισθησίας,
• καλλιεργήθηκε η αντίληψη ότι η τεχνολογία μπορεί να λειτουργεί ως εργαλείο κοινωνικής προσφοράς και όχι μόνο ως τεχνική δεξιότητα.

Συνεργασία Ομάδας / Επαφή / Συνέργειες με Φορείς

Η ομάδα εργάστηκε με σαφή κατανομή ρόλων, περιλαμβάνοντας:

• σχεδιασμό αρχιτεκτονικής συστήματος,
• ανάπτυξη εφαρμογής,
• διαχείριση δεδομένων,
• δοκιμές και τεκμηρίωση.

Υπήρξε συνεχής συνεργασία με τον εκπαιδευτικό Πληροφορικής κ. Κασνάκη Γιώργο, ο οποίος παρείχε παιδαγωγική και τεχνική καθοδήγηση. Παράλληλα, διερευνήθηκαν συνέργειες με:

• σχολικές μονάδες και συλλόγους
• γονείς και μαθητές
• ομάδα διάσωσης

με στόχο την προσαρμογή της λύσης σε πραγματικές κοινωνικές ανάγκες, τη συλλογή ανατροφοδότησης και τη μελλοντική πιλοτική εφαρμογή του συστήματος σε πραγματικά περιβάλλοντα.

Ομάδα Ρομποτικής : Γεωργιάδης Γιώργος, Δημητρόπουλος Άγγελος, Ευραιμίδης Παύλος, Κηρύκος Αριστείδης. 

Υπεύθυνος Καθηγητής : Κασνάκης Γιώργος